Literatuuronderzoek ROS1

Wat is ROS1?

Misschien heeft u onlangs gehoord dat u longkanker heeft als gevolg van de ROS1 translocatie, of is deze diagnose bij iemand in u omgeving gesteld. Maar wat houdt dit nu precies in? Kortweg gezegd komt het erop neer dat door een fout in het DNA van u longcellen deze te veel gaan groeien en delen waardoor er te veel van ontstaan en er dus een tumor ontstaat. In deze samenvatting van een literatuuronderzoek m.b.t. ROS1 wordt uitgelegd welke verschillende soorten longkanker er zijn en hoe ROS1 hier tussen past. Daarna wordt er wat verteld over wat er precies fout gaat bij de ROS1 translocatie, hoe een arts de diagnose ROS1 stelt en hoe de behandeling werkt.

 

Verschillende soorten longkanker

Longkanker is de op derde meest voorkomende kankersoort in Nederland en is in 2019 bij ongeveer 13.800 mensen gediagnosticeerd. (1) Longkanker is onderverdeeld in 2 hoofdtypes: niet kleincellig longkanker (80%) en kleincellig longkanker(20%). ROS1 valt onder het niet kleincellig longkanker, wat inhoudt dat het om kanker in grote cellen voorkomt. ROS1 komt bij 1-2% van de patiënten met longkanker voor. De ROS1 translocatie is in 2007 ontdekt als veroorzaker van niet kleincellig longkanker. (2) Opvallend is dat de diagnose ROS1 translocatie vooral wordt gesteld bij relatief jonge mensen die niet roken. (3)

 

Wat gaat er mis bij de ROS1 translocatie

De ROS1 translocatie is dus een veroorzaker van longkanker. Om te kunnen begrijpen wat er precies fout gaat moeten wij op DNA niveau gaan kijken. Op het DNA ligt al onze erfelijke informatie opgeslagen waaronder de informatie die onze cellen verteld wanneer ze moeten groeien, welke stoffen ze moeten aanmaken of juist wanneer ze moeten stoppen groeien. Hierbij gebruikt de cel maar een klein gedeelte van de informatie die op het DNA ligt opgeslagen. Het DNA is geordend in chromosomen in de cel opgeslagen, in principe heeft iedereen 23 chromosoom paren.

Op het moment dat de cel gaat delen omdat er nieuwe cellen nodig zijn wordt de complete inhoud van de cel verdubbeld en dus ook de chromosomen. Soms gaat hierbij iets fout waardoor een gedeelte van een chromosoom aan het andere chromosoom wordt geplakt. In het geval van de ROS1 translocatie wordt er een stukje van chromosoom 6, waar ROS1 normaal ligt opgeslagen in een ander chromosoom geplakt, er zijn verschillende chromosomen bekend wahttps://www.stichtingmerelswereld.nl/literatuuronderzoek-ros1/armee dit kan gebeuren.

Normaal gesproken wordt de informatie van ROS1 niet in de longen gebruikt. Maar doordat de informatie ergens anders terecht is gekomen wordt het ineens wel door de cellen in de longen gebruikt. De informatie van ROS1 verteld de longecellen dat ze moeten blijven delen, hierdoor ontstaat er een teveel aan cellen en dus een tumor.

 

Detectie ROS1 translocatie

Voor de behandeling van longkanker is het belangrijk om te weten of er sprake is van een genetische fout en zo ja welke genetische fout. (3) Dit omdat de behandeling per oorzaak erg verschillend is. De eerste stap in de diagnose is vaststellen of het om longkanker gaat, dit wordt vaak gedaan door een combinatie van bloedonderzoek, CT-scans en röntgenfoto’s. Als is vastgesteld dat er een tumor in de longa anwezig is wordt bepaald om wat voor soort tumor het gaat, niet kleincellig of kleincellig longkanker. Hiervoor neemt de arts een klein stukje van de tumor weg, dit wordt een biopt genoemd. Het afgenomen weefsel wordt vervolgens opgestuurd naar het lab. In het lab zal door middel van het gebruik van speciale kleurstoffen onder de microscoop kunnen worden vastgesteld of het om niet kleincellig of kleincellig longkanker gaat. In het geval van ROS1 wordt hier dan dus vastgesteld dat het om niet kleincellig longkanker gaat. (4)

De vervolg stap is dan om te bepalen van welke DNA mutaties er sprake is, in de meeste laboratoria zal dit gedaan worden door het uitvoeren van een Fluorescent In Situ Hybridisation (FISH). (4) Dit is een onderzoek waarbij fluorescente kleurstoffen aan bepaalde gedeelte van het DNA geplakt worden. De kleurstoffen plakken alleen op een specifiek gedeelte van het DNA, hierbij dus op het ROS1 gen. Door gebruik te maken van verschillende kleuren kan bepaald worden of het gen nog op de juiste plek in het DNA zit. In sommige laboratoria is de mogelijkheid tot Next Generation Sequencing (NGS) aanwezig, hierbij kan de specifieke volgorde van de informatie van het DNA bekeken worden en kan er dus op meerdere mutaties tegelijk gezocht worden.

 

Behandeling

Als de ROS1 translocatie is vastgesteld kan de behandeling hierop aangepast worden. Hierbij wordt in de meeste gevallen gekozen voor targettherapie met het medicijn Crizotinib. Dit werkt bij 70-80% van de patiënten. (5) Er zijn nog veel meer andere soorten medicijnen die gebruikt kunnen worden maar deze worden meestal minder voorgeschreven omdat ze minder effectief zijn en veel bijwerkingen hebben. Toch gebeurt het regelmatig dat je van medicijn moet wisselen, omdat het medicijn dat je gebruikt niet meer werkt. Dit komt doordat er soms kleine veranderingen (mutaties) in het DNA plaatsvinden waardoor het medicijn zijn werk niet meer kan doen.

 

Referenties

  1. Kanker | Cijfers & Context | Huidige situatie | Volksgezondheidenzorg.info [Internet].; 2020 [updated Mar 4,; cited Jun 26, 2020]. Available from: https://www.volksgezondheidenzorg.info/onderwerp/kanker/cijfers-context/huidige-situatie#node-aantal-nieuwe-gevallen-naar-kankervorm.
  2. Zhang Q, Wu C, Ding W, Zhang Z, Qiu X, Mu D, et al. Prevalence of ROS1 fusion in Chinese patients with non‐small cell lung cancer. Thoracic Cancer. 2018 Nov 1,;10(1):47-53.
  3. Rossi G, Jocollé G, Conti A, Tiseo M, Zito Marino F, Donati G, et al. Detection of ROS1 rearrangement in non-small cell lung cancer: current and future perspectives. Lung Cancer (Auckland, N.Z.). 2017;8:45-55.
  4. Pathologiediagnostiek niet kleincellig longcarcinoom [Internet].; 2015 [updated Dec 18,; cited Jun 26, 2020]. Available from: https://www.oncoline.nl/niet-kleincellig-longcarcinoom.
  5. TheROS1ders. Drugs to Treat ROS1+ Cancer. 2017 -02-23T12:55:33+00:00.